Deprem Öncesi, Sırasında ve Sonrasında: Yapılacaklar

Deprem hazırlığı, sadece önceden hazırlık yapmak değil, deprem sırasında ve sonrasında ne yapılacağını bilmektir. Bu sayfada, deprem öncesi, sırasında ve sonrasında yapılacakları adım adım bulacaksınız. Tüm bilgiler pratik ve uygulanabilir öneriler içerir.

Deprem Öncesi: Hazırlık Aşaması

Deprem öncesi hazırlık, riskleri azaltır ve acil durumda doğru kararlar vermenize yardımcı olur. Ev güvenliği kontrolü, acil durum çantası ve aile iletişim planı oluşturma gibi adımlar bu aşamada yapılır.

Deprem öncesi hazırlık

Deprem öncesi hazırlık, riskleri azaltır ve acil durumda doğru kararlar vermenize yardımcı olur.

Ev Güvenliği Kontrolü

  • Ev içindeki tüm odaları gözden geçirin. Kontrol listesi kullanın.
  • Yüksek mobilyaları duvara sabitleyin (kitaplık, dolap, TV ünitesi).
  • Ağır eşyaları alt raflara taşıyın.
  • Pencere camlarına güvenlik filmi yapıştırın (özellikle yatak ve oturma alanları yakınında).
  • Gaz vanası ve elektrik panosunun yerini öğrenin ve tüm aile üyelerine öğretin.
  • Çıkış yollarını açık tutun. Kapı önlerinde eşya biriktirmeyin.

Acil Durum Çantası

  • Acil durum çantası hazırlayın. Detaylı rehber için tıklayın.
  • Çantayı çıkış kapısına yakın, kolay erişilebilir yerde saklayın.
  • Çantayı düzenli olarak kontrol edin ve güncelleyin (6 ayda bir).

Aile İletişim Planı

  • Aile iletişim planı oluşturun. Plan şablonları için tıklayın.
  • Buluşma noktaları belirleyin.
  • Önemli telefon numaralarını kaydedin (telefonda ve yazılı).
  • Planı düzenli olarak gözden geçirin ve güncelleyin.

Düzenli Tatbikatlar

  • Ailenizle birlikte düzenli deprem tatbikatı yapın (örneğin, ayda bir).
  • Çök-kapan-tutun pozisyonunu uygulayın.
  • Çıkış yolunu pratik yapın (gözleriniz kapalıyken).
  • Gaz vanası kapatma işlemini pratik yapın.

Deprem Sırasında: Anında Yapılacaklar

Deprem sırasında sakin kalmak ve doğru pozisyonu almak hayati öneme sahiptir.

Çök-Kapan-Tutun Pozisyonu

Bu pozisyon, deprem sırasında en güvenli pozisyondur:

  1. Çök: Yere çökün, dizlerinizin üzerine inin.
  2. Kapan: Başınızı ve boynunuzu koruyun. Ellerinizle başınızı kapatın veya bir masa/kanepenin altına girin.
  3. Tutun: Güvenli bir yere (masa ayağı, kanepenin yanı) tutunun. Sarsıntı bitene kadar tutun.

Güvenli Alanlar

  • Sağlam masaların altı
  • İç duvarların yanı (dış duvarlardan uzak)
  • Sağlam mobilyaların yanı (devrilmeyecek mobilyalar)
  • Köşeler (iç köşeler)

Kaçınılması Gereken Yerler

  • Pencere önleri (cam kırılabilir)
  • Dış duvarlar (yıkılma riski)
  • Yüksek mobilyaların yanı (devrilebilir)
  • Asansörler (kullanmayın)
  • Merdivenler (sarsıntı sırasında)

Özel Durumlar

  • Yatakta: Yatağın yanına inin, yastıkla başınızı koruyun.
  • Mutfakta:Ocağı kapatın, güvenli bir yere geçin.
  • Banyoda: Küvet veya tuvaletin yanına çökün.
  • Dışarıda: Binalardan, ağaçlardan ve elektrik direklerinden uzak durun. Açık alana geçin.
  • Araçta: Aracı durdurun, köprü ve üst geçitlerden uzak durun. Araçta kalın.

Deprem Sonrası: İlk Dakikalar

Sarsıntı bittikten sonra ilk yapılacaklar:

1. Durumu Değerlendirin

  • Derin nefes alın ve sakin kalın.
  • Çevrenizi kontrol edin. Yaralı var mı? Yangın var mı? Gaz kokusu var mı?
  • Kendinizin ve yakınınızdakilerin yaralı olup olmadığını kontrol edin.

2. Güvenliği Sağlayın

  • Ayakkabılarınızı giyin (kırık camlar ve enkaz parçalarından korunmak için).
  • Fener kullanın (elektrik kesilmiş olabilir).
  • Gaz kokusu varsa, gaz vanasını kapatın ve hemen dışarı çıkın.
  • Elektrik panosunu kapatın (güvenli olduğunda).
  • Yangın varsa, küçük yangınları söndürmeye çalışın (güvenli olduğunda). Büyük yangınlarda hemen tahliye edin.

3. İletişim Kurun

  • Aile üyelerinin güvende olduğundan emin olun.
  • Telefon hatları yoğun olabilir. İlk önce SMS göndermeyi deneyin.
  • Aile iletişim planınızı uygulayın.
  • Yardım gerekiyorsa, 112'yi arayın.

4. Tahliye Kararı

  • Eviniz güvenli görünüyorsa, içeride kalabilirsiniz.
  • Eviniz güvenli değilse (çatlaklar, yangın, gaz kokusu), hemen tahliye edin.
  • Tahliye ederken, acil durum çantanızı alın.
  • Buluşma noktanıza gidin.

Deprem Sonrası: İlk Saatler ve Günler

Deprem sonrası ilk saatler ve günlerde yapılacaklar:

Güvenlik Kontrolleri

  • Ev içindeki hasarları kontrol edin (çatlaklar, düşen eşyalar).
  • Gaz sızıntısı olup olmadığını kontrol edin (koku, ses).
  • Elektrik tesisatını kontrol edin (kısa devre, yangın riski).
  • Su tesisatını kontrol edin (sızıntı, kirlenme).

İletişim ve Bilgi

  • Radyo dinleyin (haberler için).
  • Resmi açıklamaları takip edin.
  • Aile üyeleriyle iletişim kurun.
  • Sosyal medyayı kullanın (internet varsa), ancak söylentilere dikkat edin.

İhtiyaçlar

  • Acil durum çantanızdan ihtiyaçlarınızı karşılayın.
  • Su ve gıda stoklarınızı kontrol edin.
  • İlaçlarınızı kontrol edin (yeterli stok var mı?).
  • Evcil hayvanlarınızın ihtiyaçlarını karşılayın.

Yardım ve Destek

  • Yardım gerekiyorsa, resmi kurumlara başvurun (AFAD, Kızılay).
  • Komşularınızla iletişim kurun, birbirinize destek olun.
  • Yardım edebileceğiniz durumlarda, güvenli bir şekilde yardım edin.

Özel Durumlar

Gece Depremi

  • Yatağın yanından feneri alın.
  • Ayakkabılarınızı giyin.
  • Çök-kapan-tutun pozisyonunu alın.
  • Sarsıntı bitince, güvenli şekilde çıkın.

Çocuklarla

  • Çocukları sakinleştirin. Sakin ses tonu kullanın.
  • Çocukları güvenli bir yere götürün.
  • Çocuklara ne olduğunu basit kelimelerle açıklayın.
  • Çocukları yalnız bırakmayın.

Evcil Hayvanlarla

  • Hayvanları sakinleştirin.
  • Hayvanları taşıma kafesine alın veya tasma takın.
  • Hayvanları birlikte tahliye edin (mümkünse).
  • Evcil hayvanlar için detaylı rehber için tıklayın.

Sık Yapılan Hatalar

1. Panik Yapmak ve Koşmak

Panik yapmak ve koşmak, düşme ve yaralanma riskini artırır. Sakin kalın ve çök-kapan-tutun pozisyonunu alın.

2. Merdivenlerden Koşarak Çıkmak

Merdivenler sarsıntı sırasında tehlikelidir. Sarsıntı bitene kadar güvenli bir yerde kalın.

3. Asansör Kullanmak

Asansörler sarsıntı sırasında takılabilir veya bozulabilir. Asla kullanmayın.

4. Gaz Vanasını Kapatmayı Unutmak

Gaz vanasını kapatmak, yangın ve patlama riskini azaltır. Sarsıntı bitince (güvenli olduğunda) mutlaka kapatın.

5. Elektrikli Cihazları Kullanmaya Devam Etmek

Elektrik kesilmiş olabilir veya kısa devre olabilir. Elektrikli cihazları kullanmayın, elektrik panosunu kapatın.