Çocuklarla Hazırlık: Alışkanlık Rutini
Çocukları deprem hazırlığına dahil etmek, hem onların güvenliğini artırır hem de korkuyu azaltır. Bu makalede, çocuklarınızı deprem hazırlığına nasıl dahil edeceğinizi öğreneceksiniz. Yaş gruplarına göre hazırlık aktiviteleri, tatbikat rutinleri ve korkuyu azaltma yöntemleri hakkında pratik öneriler bulacaksınız.
Yaş Gruplarına Göre Yaklaşım
Çocukların yaşlarına göre farklı yaklaşımlar gereklidir. Her yaş grubu için uygun aktiviteler ve açıklamalar önemlidir.
Okul Öncesi (3-5 yaş)
Küçük çocuklar için basit ve oyunlaştırılmış aktiviteler:
- Çök-kapan-tutun pozisyonunu oyunla öğretin
- Basit hikayelerle depremi anlatın (korkutmadan)
- Yatak odasında güvenli alanları gösterin
- Fener kullanmayı öğretin (oyunla)
İlkokul (6-10 yaş)
Bu yaş grubunda daha detaylı bilgi verilebilir:
- Depremi bilimsel olarak açıklayın (basit şekilde)
- Tatbikatlara aktif olarak dahil edin
- Acil durum çantası hazırlığına dahil edin
- Çıkış yolunu birlikte pratik yapın
Ortaokul ve Lise (11+ yaş)
Büyük çocuklar daha fazla sorumluluk alabilir:
- Aile planı oluşturmaya dahil edin
- Ev güvenlik kontrollerine dahil edin
- Kardeşlere yardım etmeyi öğretin
- İletişim planını anlamalarını sağlayın
Haftalık Hazırlık Rutini
Çocuklarla düzenli hazırlık yapmak, alışkanlık oluşturur ve korkuyu azaltır. Aşağıdaki tablo, haftalık bir rutin örneği sunar:
| Hafta | Aktivite | Açıklama |
|---|---|---|
| 1. Hafta | Güvenli Alanları Belirleme | Her odada güvenli alanları birlikte belirleyin. Çocuklara bu alanları gösterin ve işaretleyin. |
| 2. Hafta | Çök-Kapan-Tutun Pratiği | Çök-kapan-tutun pozisyonunu oyunla öğretin. Her gün 5 dakika pratik yapın. |
| 3. Hafta | Fener Kullanımı | Çocuklara fener kullanmayı öğretin. Karanlıkta fenerle oyun oynayın. |
| 4. Hafta | Çıkış Yolu Pratiği | Çıkış yolunu birlikte yürüyün. Gözleriniz kapalıyken yolu hatırlamaya çalışın. |
| 5. Hafta | İlk Tatbikat | İlk tam tatbikatı yapın. Sakin bir şekilde, oyunlaştırarak. |
| 6. Hafta | Acil Durum Çantası | Çocukların çantaya kendi eşyalarını (oyuncak, kitap) eklemesine izin verin. |
| 7. Hafta | İletişim Numaraları | Önemli telefon numaralarını öğretin. Çocuklara yaşlarına uygun numaraları ezberletin. |
| 8. Hafta | İkinci Tatbikat | İkinci tatbikatı yapın. Bu sefer daha gerçekçi senaryolarla. |
Oyunlaştırma Teknikleri
Hazırlık aktivitelerini oyunlaştırmak, çocukların ilgisini çeker ve korkuyu azaltır:
Güvenli Alan Oyunu
Her odada "güvenli alan" bulma oyunu:
- Çocuklara her odada güvenli alanları bulmalarını söyleyin
- Doğru alanları bulduklarında ödül verin
- Güvenli alanları renkli bantlarla işaretleyin
Tatbikat Oyunu
Tatbikatları oyunlaştırın:
- "Deprem" kelimesi söylendiğinde çök-kapan-tutun pozisyonunu alma oyunu
- En hızlı güvenli alana ulaşma yarışı (güvenli şekilde)
- Çıkış yolunu bulma oyunu (gözler kapalı)
Hazırlık Çizelgesi
Çocuklar için görsel bir hazırlık çizelgesi oluşturun:
- Her tamamlanan aktivite için yıldız verin
- Belirli sayıda yıldız toplandığında ödül verin
- Çizelgeyi çocukların görebileceği yere asın
Korkuyu Azaltma Yöntemleri
Çocukların depremden korkmaması için:
Doğru Bilgi Verme
- Depremi korkutmadan, bilimsel olarak açıklayın
- "Kötü" değil, "doğal bir olay" olarak tanımlayın
- Hazırlık yapmanın önemini vurgulayın
- Sorularını sabırla cevaplayın
Güven Verici Konuşma
- "Birlikte hazırlanıyoruz" mesajını verin
- Ailenin birlikte olduğunu vurgulayın
- Çocuklara "seni koruyacağız" mesajını verin
- Hazırlık yapmanın güvenliği artırdığını açıklayın
Rutin Oluşturma
- Düzenli tatbikatlar yapın (ayda bir)
- Hazırlık aktivitelerini rutin haline getirin
- Çocukları sürece dahil edin
- Başarılarını kutlayın
Çocuklar İçin Özel Hazırlık
Yatak Odası
- Çocuk yatağını pencerelerden uzak tutun
- Yatak başında çocukların erişebileceği fener bulundurun
- Çocukların ayakkabılarını yatak yanında hazır tutun
- Çocuklara yatak odasında güvenli alanları gösterin
Acil Durum Çantası
- Çocukların çantaya kendi eşyalarını eklemesine izin verin (oyuncak, kitap)
- Çocuklar için özel ihtiyaçlar ekleyin (bebek bezi, mama, ilaç)
- Çantayı çocukların görebileceği yere koyun (merak etsinler)
- Çantayı birlikte kontrol edin
İletişim
- Çocuklara önemli telefon numaralarını öğretin (yaşlarına uygun)
- Çocuklara adreslerini öğretin
- Çocuklara aile üyelerinin isimlerini öğretin
- Çocuklara yardım istemeyi öğretin
Sık Yapılan Hatalar
1. Çocukları Korkutmak
Depremi korkutucu şekilde anlatmak, çocuklarda travma yaratabilir. Depremi doğal bir olay olarak, hazırlık yapmanın önemini vurgulayarak anlatın.
2. Çocukları Sürece Dahil Etmemek
Çocukları hazırlık sürecine dahil etmemek, onların hazırlıksız kalmasına neden olur. Yaşlarına uygun sorumluluklar verin.
3. Tatbikat Yapmamak
Tatbikat yapmamak, çocukların acil durumda ne yapacaklarını bilmemesine neden olur. Düzenli tatbikat yapın.
4. Çocukların Sorularını Cevaplamamak
Çocukların sorularını cevaplamamak, korkuyu artırır. Sorularını sabırla, yaşlarına uygun şekilde cevaplayın.